ಏಪ್ರಿಲ್ 16 ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ

 ಏಪ್ರಿಲ್ 16 ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ 'ಸಂವಿಧಾನದ (106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ'ಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಿನ್ನೆ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, 2023ರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಿನಾಂಕವಾಗಿ 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 16ನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.

ತಡವಾಗಿದ್ದೇಕೆ ಈ ಜಾರಿ?

2023ರಲ್ಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸೆಕ್ಷನ್ 1(2) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಮಾತ್ರ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ನಂತರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ಷರತ್ತಿನಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಹಾದಿ

• 131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ: ಏಪ್ರಿಲ್ 16 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 131ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು, ಲೋಕಸಭೆಯ ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
• ಷರತ್ತು ಸಡಿಲಿಕೆ: ಈ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಮುಂದಿನ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯವರೆಗೂ ಕಾಯುವ ಷರತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಈಗ ನಡೆಯಲಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಿಲುವು: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿರುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿವೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು **'ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ'**ವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಮೊದಲು, 2027ರ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ (ಅಂದರೆ 2034ರವರೆಗೆ) ಇದು ಜಾರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿಸಿವೆ.

2026 ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರ ಶುಕ್ರವಾರ (ಇಂದು) ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಮೇಲೆ ಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2023ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 

ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯ ಬದಲಿಸಲಿರುವ 3 ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳ ಮಂಡನೆ

ಇಂದಿನ ಇತಿಹಾಸ History Today ಮೇ 06